Türk cerrah tiroid bezinde yeni bir hücre buldu: 150 yıllık bilgi değişiyor

Tıp kitaplarında yıllardır aynı cümle yazıyor: Kandaki kalsiyumu paratiroid bezleri ayarlar. Endokrin cerrahisi uzmanı Prof. Dr. Erhan Ayşan ve ekibi, bu bilginin eksik olduğunu söylüyor. Ekip, tiroid bezinde de parathormon salgılayan yeni bir hücre grubu buldu.

Ne keşfedildi?

Şimdiye kadar kandaki kalsiyumu ayarlayan tek organ olarak paratiroid bezleri biliniyordu. Bu bezlerin salgıladığı hormonun adı parathormon. Kalsiyum ise kasların kasılması için gerekli. Kalp de bir kas olduğu için kalsiyuma ihtiyaç duyuyor.

Ayşan'a göre yeni bulgu, parathormonun tiroid bezinde de salgılandığını gösteriyor. Tiroid zaten "vücudun orkestra şefi" diye anılıyor. Ayşan, keşfin bezin önemini bir kat daha artırdığını söylüyor.

Samanlıkta iğne aramak gibiydi

Ekip yaklaşık 9 yıldır tiroid ve paratiroid bezleri üzerinde moleküler ve genetik çalışmalar yapıyor. Özel mikroskobik boyalar ve ileri görüntüleme teknolojileri kullanıldı. Yeni hücreler tiroid içinde çok az sayıda olduğu için onları bulmak zordu.

Ayşan, hücrelerin fotoğraflarıyla birlikte uluslararası bir bilimsel dergide yayımlandığını anlatıyor. Tiroid bezinde en son 150 yıl önce C hücresi keşfedilmişti.

Ameliyat masasında ne değişebilir?

Cerrahlar, tiroid ameliyatından sonra kandaki parathormon düştüğünde çoğu zaman kendilerini suçluyordu. Ayşan, bu buluşun cerrahların içini rahatlattığını söylüyor. Yine de paratiroid bezlerine zarar vermemek için azami dikkatin sürmesi gerektiğini vurguluyor.

Onun anlattığına göre keşif, agresif cerrahiler ve tüm tiroid bezinin alınması konusunda daha dikkatli olmayı gerektirecek. Organ koruyucu ameliyatlar öne çıkabilir. Bu da hastaların ameliyat sonrası daha çabuk toparlanması anlamına gelebilir.

Peki şimdi ne olacak?

Haşimato ve Graves (halk arasında zehirli guatr) gibi otoimmün tiroid hastalıklarının nedenleri hâlâ bilinmiyor. Ayşan, yeni bulgunun bu konuda kapı aralayabileceğini ama net bir şey söylemek için çok erken olduğunu belirtiyor. Ciddi klinik ve laboratuvar çalışmaları gerekiyor.

Bulguların kılavuzlara girmesi de zaman alabilir. Ayşan, tıpta buluşların, özellikle cerrahide, uzun sürede hayata geçtiğini söylüyor ve sürenin kısa olmasını umuyor.