İngiltere'de kanser tanısı günde 1.000'i aştı, ancak hedefler tutmuyor

İngiltere'de artık her gün 1.000'den fazla kişiye kanser tanısı konuyor. En son NHS verilerine göre bu bir rekor. Uzmanlara göre bu rakamlar kanseri bulmada kaydedilen ilerlemeyi gösteriyor, ama aynı zamanda sistemin gerçekten zorlandığını da.

Ne oldu?

2024'te İngiltere'de 373.000'den fazla kişiye kanser tanısı kondu; bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sayı. NHS England (kamu sağlık hizmeti) günde ortalama 1.021 kişiye tanı koydu. 2023'te bu sayı günde 972'ydi.

Yeni tanıların yarısını prostat, meme, akciğer ve bağırsak kanserleri oluşturdu.

Umut verici haberler de var. 2024'te ilk kez saptanan kanserlerin %56,7'si evre 1 veya 2'de bulundu. 2023'te bu oran %55,8'di. Erken evre genellikle daha fazla tedavi seçeneği demek.

NHS'in ulusal kanser klinik direktörü Prof. Peter Johnson, sağlık hizmetinin "doğru yönde ilerlediğini" söyledi. Bunu NHS çalışanlarının özverili çalışmasına bağladı.

NHS nerede hâlâ yetersiz kalıyor?

Hız hedefleri ise başka bir hikâye. Ağustos ayında, kanser şüphesiyle acil sevk edilen hastaların %78,6'sına 28 gün içinde tanı kondu ya da kanser olmadığı söylendi. Hedef %80.

Tedavide durum daha geride. Acil sevk ya da uzman hekim (consultant) tarafından öncelik yükseltilmesinden sonra hastaların yalnızca %71,9'u 62 gün içinde tedaviye başladı. Hedef %85.

Önemli bir kanser hayır kurumu olan Cancer Research UK'tan Dr. Ian Walker, hâlâ çok fazla kişide kanserin geç evrede yakalandığını söyledi. Royal College of Physicians'tan Dr. Hilary Williams ise artan vakaların arkasındaki etkenler olarak yaşlanan nüfusa ve obeziteye dikkat çekti. Ayrıca hedefe yönelik akciğer kanseri taramasının genişletilmesini istedi.

Macmillan Cancer Support'tan Steven McIntosh, manşetlerdeki rakamların sağlık eşitsizliklerini gizlediğini söyledi. Ona göre kim olduğunuz ve nerede yaşadığınız hâlâ risk düzeyinizi, tanı alma hızınızı ve hayatta kalma şansınızı etkileyebiliyor.

Sırada ne var?

Şubat 2026'da Birleşik Krallık hükümeti İngiltere için ulusal kanser planını yayımladı. Plan, daha iyi erken tanı, daha kısa bekleme süreleri ve tedaviye daha geniş erişim vaat ediyordu.

Cancer Research UK, hükümetin şimdi baskıyı sürdürmesi gerektiğini söylüyor. Kurum net bir hesap verebilirlik ve NHS'in ihtiyaç duyduğu uzman personel ile ekipmanı alacağına dair güvence istiyor.

Breast Cancer Now, yeni ya da alışılmadık bir belirti fark edenlerin bunu hemen bir GP'ye (aile hekimi) göstermesini istedi. Uygun yaştaki kadınlara da davet edildiklerinde taramaya katılma çağrısı yaptı. Hayır kurumuna göre Birleşik Krallık'ta her yedi kadından biri yaşamı boyunca meme kanserine yakalanıyor.