Mantar toplayanlar dikkat: Zehirli mantarı görünüşünden ayırt edemezsin

Havalar nemlendi, yağmurlar başladı ve ormanlarda mantarlar baş gösterdi. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, doğadan mantar toplayıp yiyenleri uyarıyor. İşte uzmanın altını çizdiği altı nokta.

1. Zehirlenmeler sonbahar ve ilkbaharda artıyor

Mantarlar nemi sever ve uygun koşullarda hızla büyür. Aydın'a göre bu yüzden zehirlenme vakaları en çok yağışlı sonbahar ve ilkbahar aylarında görülüyor. Her yıl Türkiye'de vaka yaşandığını da ekliyor.

2. Görünüş, renk ve koku hiçbir şey söylemez

Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine çok benzeyebiliyor. Aydın, zehirli olup olmadıklarının görünüşten, renkten, kokudan ya da dokudan anlaşılamayacağını söylüyor. Televizyonda ya da fotoğrafta gördüğün mantara benzetip toplamak da riskli.

3. Pişirmek zehri yok etmiyor

"Pişirdim, zehri geçti" diyenler olduğunu belirten Aydın, bunun doğru olmadığını vurguluyor. Pişirmek de konserve yapmak da zehirli mantarın etkisini ortadan kaldırmıyor. Saklayıp sonra yemek de aynı riski taşıyor.

4. Belirtiler geç gelebilir

Bazı mantarlarda 30-45 dakika sonra bulantı, kusma ve ishal başlıyor. Ölümcül olabilenlerde ise ilk gün, bazen 16 saat boyunca hiçbir şey olmayabiliyor. Ardından 18-19 saat sonra şiddetli mide-bağırsak belirtileri, ciddi halsizlik ve karaciğer yetmezliği gelebiliyor.

5. Bazı türlerde belirti 14 gün sonra çıkıyor

Köygöçüren mantarı olarak bilinen Amanita phalloides Türkiye'de de yetişiyor. Aydın'a göre bu tür ölümcül olabiliyor ve bazı vakalarda karaciğer nakli gerekiyor. Başka bir mantar grubunda ise belirtiler 14 gün sonra ortaya çıkabiliyor. İki hafta sonra bulantı yaşıyorsan, o mantarı da hatırlamalısın.

6. Bildiğin yer de seni kurtarmaz, çocuklar daha hassas

Aynı bölgede farklı yıllarda farklı mantar türleri çıkabiliyor ve bunlar karıştırılabiliyor. Zehirlenme aynı ailedeki birden fazla kişiyi etkileyebiliyor. Çocukların vücut ağırlığı düşük olduğu için daha ağır etkilenebiliyor. Aydın'ın sözleriyle: "Anne ve baba kalıcı bir hasarla da olsa hayatta kalabilirken çocuklar daha ağır etkilenebiliyor."

Aydın'ın önerisi net: Doğadan toplamak yerine marketlerdeki kültür mantarlarını tercih et, çünkü "mantar yemezseniz ölmezsiniz".