Mekke Anlaşması TBMM'de kabul edildi: 16 maddelik metinde neler var?

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulu'ndan geçti. Anlaşmayı 7 Ağustos'ta Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman imzalamıştı. Kanun teklifi 27 Ekim'de Dışişleri Komisyonu'nda kabul edilmişti, şimdi sıra Genel Kurul'daydı. Metinde neler yazıyor, birlikte bakalım.

1. Oylama: 279 kabul, 119 ret

Teklif Genel Kurul'da 279 kabul, 119 ret oyuyla kabul edildi. Böylece Türkiye açısından Meclis süreci tamamlandı.

2. Birine saldırı, hepsine saldırı

2. Madde'ye göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, hepsine yapılmış sayılacak. 1. Madde ise toprak bütünlüğü, egemenlik veya uluslararası alanda tanınan sınırlar tehdit edilirse tarafların "gerekli tüm yöntemleri kullanacağını" söylüyor. Yani NATO benzeri bir karşılıklı savunma mekanizması var.

3. Yardım, eldeki tüm imkanlarla

Bir ülke saldırıya uğrarsa diğerleri "karşılıklı yardım imkanlarının tamamını" kullanarak derhal yardım edecek. 10. Madde, savaş, barış ya da olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizat desteğini öngörüyor.

4. Ortak üretim ve teknoloji transferi

3. ve 7. maddeler, teknoloji transferi, ortak Ar-Ge projeleri, ortak üretim ve savunma sanayiinde yakın işbirliği içeriyor.

5. İstihbarat, terörle mücadele ve tatbikat

Taraflar uluslararası güvenlik konularında düzenli istişare yapacak (4. Madde) ve terörizme karşı operasyonel işbirliğini artıracak (5. Madde). 6. Madde ortak tatbikat, eğitim ve personel değişimi getiriyor. 9. Madde ise istihbarat ve güvenlik bilgisi paylaşımının önünü açıyor.

6. Yeni bir komite ve sekretarya

8. Madde ile Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanları'ndan oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kuruluyor. Komite anlaşmanın uygulanmasını yönetecek ve yeni üyelerin katılımını değerlendirecek. Merkezi Suudi Arabistan'da olacak sekretaryanın ilk genel sekreteri Pakistanlı olacak.

7. Kim destekledi, kim çekince koydu?

AKP ve MHP ile CHP Grup Başkanı Faik Öztrak olumlu oy vereceklerini açıkladı. Yeni Parti, DEM Parti, İyi Parti ve Yeni Yol ise Türkiye'nin üstleneceği askeri yükümlülüklerin belirsizliğine ve bölgesel çatışmalara dahil olma riskine dikkat çekti.

8. On yıl boyunca çıkış yok

Üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. Sonrasında en az üç ay önceden yazılı bildirimle çekilmek mümkün. Metin ayrıca, tarafların daha önce yaptığı uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklere halel getirmediğini belirtiyor.

Kısacası Ankara, kendini en az on yıl boyunca İslamabad ve Riyad'a bağlayan bir anlaşmaya Meclis'ten onay çıkardı.