Berliński ADIRA Drag Festival daje queerowym artystom arabskim scenę i dom

„Adira” to slang z kultury queer wschodniego Morza Śródziemnego. Określa kogoś o mocnej prezencji, osobę potężną i odnoszącą sukcesy. W Berlinie to także nazwa kolektywu, który buduje społeczność.

Co się stało?

Pod koniec października w Berlinie po raz trzeci odbył się ADIRA Drag Festival. Jego hasło brzmiało „Who's Your Diva?!” (Kto jest twoją divą?!). Artyści drag oddali hołd queerowym ikonom regionu, wśród nich egipskiej legendzie muzyki Umm Kulthum, tureckiej gwieździe Bülent Ersoy i libańskiej ikonie popu Haifie Wehbe.

Na scenie pojawiła się też Hassandra, współzałożycielka ADIRA i festiwalu. Jej rola: libańska piosenkarka pop Elissa. Hassandra opisuje muzykę Elissy jako romantyczną, surową i delikatną, trochę jak u Adele. Osobowość ma jednak odwrotną: bezpośrednią i bez filtra.

Elissa publicznie wypowiadała się w obronie społeczności LGBTQ+ na Bliskim Wschodzie. Jej stanowcze poglądy w innych kwestiach politycznych wielokrotnie budziły też kontrowersje w świecie arabskim. Hassandra celowo porusza to w swoim show. „Jako osoby queer mamy skłonność do idealizowania gwiazd popu. A one są bardzo niedoskonałe” – mówi Hassandra. Nikt nie powinien ślepo podążać za politykiem, partią, divą czy aktywistą.

Kto stoi za ADIRA?

Hassandra urodziła się w Bejrucie w 1994 roku i studiowała teatr na Uniwersytecie Libańskim. W 2017 roku, mając 22 lata, przeprowadziła się do Berlina pod wpływem impulsu, bo gospodarka Libanu była w złym stanie, a perspektyw było niewiele. Potem przyszła niezależna scena artystyczna i queerowe życie nocne Berlina, a drag stał się kolejnym sposobem wyrażania siebie.

W 2023 roku Hassandra założyła ADIRA razem z syryjsko-niemieckim didżejem i producentem kulturalnym Zuherem Jazmatim, który występuje też jako xanax_attax. Gwiazdka w „Arab*” jest zamierzona. Obejmuje niearabskie mniejszości etniczne oraz osoby o różnych tożsamościach i korzeniach w Azji Południowo-Zachodniej i Afryce Północnej.

Dlaczego to ważne właśnie teraz?

Rośnie islamofobia i homofobia, a skrajna prawica zyskuje na sile. Miejsca takie jak ADIRA dają queerowym osobom arabskim poczucie przynależności i wsparcia. To uczucie stało się jeszcze ważniejsze od lipcowego śmiertelnego islamistycznego ataku terrorystycznego podczas Christopher Street Day (wielkiej berlińskiej parady równości LGBTQ+).

Po ataku Hassandra czuła się rozdarta między tożsamościami. Queerowe osoby arabskie nagle mierzą się z ogromną dawką rasizmu, mówi Hassandra. Dlatego ważne jest, by powiedzieć dwie rzeczy naraz: jest nam smutno z powodu tego, co się stało, i odrzucamy rasizm, który po tym następuje. Hassandra uważa, że społeczność arabska jest często robiona kozłem ofiarnym.

Hassandra chce pomóc, by Niemcy stały się „bezpieczniejszym miejscem dla wszystkich”. Rozumowanie jest proste: „Jest miejsce dla każdego. To ogromny kraj”.